Παραθυρεοειδής
Οι παραθυρεοειδείς είναι τέσσερις μικροσκοπικοί αδένες (λίγων χιλιοστών) που βρίσκονται πίσω από τον θυρεοειδή αδένα, στην ανατομική περιοχή του τραχήλου (λαιμό). Ονομάσθηκαν έτσι, ακριβώς λόγω την ανατομικής τους γειτνίασης με τον θυρεοειδή αδένα, βρίσκονται δηλαδή δίπλα στον θυρεοειδή, «παρά» τον θυρεοειδή.
Η βασική τους λειτουργία είναι η ρύθμιση των επιπέδων ασβεστίου και φωσφόρου στο αίμα. Παράγουν και εκκρίνουν την ορμόνη παραθορμόνη (PTH), η οποία αυξάνει τα επίπεδα ασβεστίου στο αίμα με τρεις κύριους μηχανισμούς:
- κινητοποιώντας το ασβέστιο από τα οστά
- προάγοντας την απορρόφησή του από το έντερο μέσω της ενεργοποίησης της βιταμίνης D
- μειώνοντας την αποβολή του από τα νεφρά
Η ισορροπία του ασβεστίου έχει τεράστια σημασία για τον οργανισμό. Το πολύτιμο αυτό στοιχείο (Calcium), είναι θεμελιώδες στοιχείο για το ανθρώπινο σώμα.
Έτσι, οι παραθυρεοειδείς αδένες με τη λειτουργία τους διασφαλίζουν τη σταθερότητα των επιπέδων ασβεστίου, κάτι που είναι απαραίτητο για τη φυσιολογική λειτουργία του νευρικού και μυϊκού συστήματος, καθώς και για τη διατήρηση της υγείας των οστών.
Στα πλαίσια ενός συνηθισμένου αιματολογικού τσεκ-απ ενός ανθρώπου, είναι σημαντικό -μεταξύ άλλων- να περιλαμβάνεται πάντα και μία απλή εξέταση αίματος ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ. Η τυχαία ανεύρεση μίας τιμής αίματος ασβεστίου σε υψηλά επίπεδα, είτε κοντά στα ανώτερα φυσιολογικά όρια, θα πρέπει να κινητοποιήσει το γιατρό μας να ζητήσει έναν πληρέστερο έλεγχο.
Έτσι, σε υποψία πάθησης παραθυρεοειδών, πραγματοποιείται αρχικά αιματολογικός έλεγχος Παραθορμόνης, Ασβεστίου, Φωσφόρου, Μαγνησίου, Αλβουμίνης, Βιταμίνης D και έλεγχος Ασβεστίου Ούρων 24ώρου
Λόγω του ιδιαιτέρως μικρού μεγέθους τους, στη μεγάλη πλειοψηφία των περιπτώσεων, οι φυσιολογικοί παραθυρεοειδείς αδένες δεν δύνανται να απεικονισθούν.
Σε εκείνες μόνο τις περιπτώσεις που αναπτύσσεται μία παθολογική βλάβη σε έναν ή περισσότερους παραθυρεοειδείς αδένες, η Ιατρική επιστήμη στοχεύει να τους απεικονίσει με τη χρήση εξετάσεων, όπως το υπερηχογράφημα, σπινθηρογράφημα, μαγνητική τομογραφία, 4D αξονική τομογραφία, PET με χολίνη, κά
ΕΑΝ ΔΕΝ έχει τεθεί η κλινική υποψία από τον προσωπικό ιατρό του ασθενούς, ώστε να το ψάξει περισσότερο, στις περισσότερες περιπτώσεις με βλάβη στους παραθυρεοειδείς
- ο ασθενής ΔΕΝ θα έχει κάποια ιδιαίτερη εμφανή συμπτωματολογία
- ο συνήθης προληπτικός υπερηχογραφικός έλεγχος ΔΕΝ καταφέρνει να απεικονίσει με σαφήνεια τον ελαφρά διογκωμένο παραθυρεοειδή αδένα
- η ήπια αυξημένη/οριακή τιμή αίματος ασβεστίου ΔΕΝ αξιολογείται σωστά και δυστυχώς παραβλέπεται
- ενδεχόμενη συνοδός οστεοπόρωση, νεφρολιθίαση, κλπ υποεκτιμούνται και ΔΕΝ συνδέονται εσφαλμένα με πάθηση του παραθυρεοειδούς
Συνεπώς, είναι μία διάγνωση που συχνά διαλάθει, στην Ιατρική επιστήμη
Με το που διαγνωσθεί, συνήθως με καθυστέρηση, σαφέστατα απαιτείται άμεσα η λύση. Κάθε ημέρα που στην κυκλοφορία του αίματος υπάρχουν αυξημένα επίπεδα παραθορμόνης, αυτό φθείρει τον οργανισμό σε πολλά διαφορετικά οργανικά συστήματα.
Οι συχνότερες παθήσεις των παραθυρεοειδών αδένων είναι ο υπερπαραθυρεοειδισμός και ο υποπαραθυρεοειδισμός, καταστάσεις που διαταράσσουν την ομαλή ρύθμιση του ασβεστίου και του φωσφόρου στο αίμα.
Υπερπαραθυρεοειδισμός
Στον υπερπαραθυρεοειδισμό ένας ή περισσότεροι αδένες υπερλειτουργούν και εκκρίνουν υπερβολική Παραθορμόνη (PTH), προκαλώντας υψηλό ασβέστιο στο αίμα. Συνήθως οφείλεται σε καλοήθες αδένωμα, πιο σπάνια σε υπερπλασία των αδένων ή εξαιρετικά σπάνια σε κακοήθεια.
Πολλές φορές δεν προκαλεί εμφανή συμπτώματα και ανακαλύπτεται τυχαία σε εξετάσεις αίματος. Όταν υπάρχουν συμπτώματα, μπορεί να παρουσιαστούν κόπωση, μυϊκή αδυναμία, οστικά άλγη, νεφρολιθίαση ή οστεοπόρωση.
Η θεραπεία είναι συνήθως χειρουργική αφαίρεση του παθολογικού αδένα.
Υποπαραθυρεοειδισμός
Αντίθετα, στον υποπαραθυρεοειδισμό υπάρχει ανεπαρκής παραγωγή PTH, οδηγώντας σε χαμηλό ασβέστιο και αυξημένο φωσφόρο. Συνηθέστερη αιτία είναι ο μετα-χειρουργικός τραυματισμός ή αφαίρεση των παραθυρεοειδών (π.χ. μετά από θυρεοειδεκτομή).
Τα συμπτώματα σχετίζονται με την υποασβεστιαιμία και περιλαμβάνουν μυϊκές κράμπες, μουδιάσματα ή συσπάσεις.
Η αντιμετώπιση βασίζεται σε συμπλήρωμα ασβεστίου και βιταμίνης D.
Οι σημαντικότεροι παράγοντες που σχετίζονται με παθήσεις των παραθυρεοειδών περιλαμβάνουν:
- Μεταβολές σε ασβέστιο – βιταμίνη D (ανεπάρκεια βιταμίνης D, χαμηλό μαγνήσιο)
- Μετα-χειρουργικές επιπλοκές στον τράχηλο (μετά από θυρεοειδεκτομή ή άλλες επεμβάσεις)
- Καλοήθη αδενώματα ή υπερπλασία των παραθυρεοειδών
- Νεφρική δυσλειτουργία (δευτεροπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός)
- Σπανιότερα: κληρονομικά σύνδρομα, αυτοάνοσα αίτια ή αντοχή των ιστών στην PTH
Η διαταραχή της λειτουργίας των παραθυρεοειδών είναι μια ύπουλη και συχνά υποδιαγνωσμένη κατάσταση που μπορεί να επηρεάζει την υγεία σας για μεγάλο διάστημα χωρίς εμφανή σημάδια. Αν έχετε αυξημένες τιμές ασβεστίου, ανεξήγητη κόπωση, οστικά ή μυϊκά ενοχλήματα, πέτρες στα νεφρά ή οστεοπόρωση, μην τα προσπεράσετε.
Κλείστε ραντεβού για εξειδικευμένη αξιολόγηση, ώστε να διερευνηθεί σε βάθος η λειτουργία των παραθυρεοειδών σας και να λάβετε την κατάλληλη καθοδήγηση και θεραπεία. Η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να προλάβει σοβαρές επιπλοκές και να βελτιώσει σημαντικά την ποιότητα ζωής σας.