Νόσος GRAVES

Η νόσος Graves αποδίδεται σε διαταραχή του ανοσοποιητικού  συστήματος, που κάνει τον θυρεοειδή, αδικαιολόγητα να υπερλειτουργεί. Η ακριβής αιτιολογία της νόσου παραμένει αδιευκρίνιστη, ωστόσο αναγνωρίζονται κάποιοι παράγοντες κινδύνου που μπορεί να συμβάλλουν στην εμφάνισή της:

• φύλο: πολύ συχνότερη στις γυναίκες
• ηλικία: εμφανίζεται σε όλες τις ηλικίες, ακόμη και σε παιδιά, αλλά στην πλειονότητα μεταξύ 20 και 40 ετών
• stress, ψυχολογική πίεση : Έντονο ψυχοσωματικό ή σωματικό στρες μπορεί να πυροδοτήσει την εμφάνιση της νόσου
• ύπαρξη άλλων αυτοάνοσων νοσημάτων: Άτομα με άλλες αυτοάνοσες παθήσεις, π.χ ρευματοειδή αρθρίτιδα ή σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1, έχουν αυξημένο κίνδυνο.
• κάπνισμα: Η συνήθεια του καπνίσματος φαίνεται πως αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης νόσου Graves έως και 2 φορές.
• γενετική προδιάθεση – κληρονομικότητα: συνήθως σε συγγενείς πρώτου βαθμού που πάσχουν από τη συγκεκριμένη πάθηση
• λοιμώξεις
• φαρμακευτικοί παράγοντες όπως η ιντερφερόνη
• εγκυμοσύνη

Η νόσος Graves δεν αποτελεί ένα πρόβλημα που περιορίζεται στην ανατομική περιοχή του τραχήλου (λαιμού), αλλά αποτελεί σοβαρότατο πρόβλημα ολόκληρου του οργανισμού.

Καθώς η νόσος Graves επάγει τις συνέπειες του υπερθυρεοειδισμού στα διάφορα οργανικά συστήματα, προκαλεί σειρά ποικίλων συμπτωμάτων και εκδηλώσεων :

• ταχυκαρδία, αίσθημα παλμών, αρρυθμίες
• αρτηριακή υπέρταση
• κόπωση, μυϊκή αδυναμία, απώλεια βάρους
• ευερεθιστότητα, νευρικότητα, ανησυχία
• τρόμος (τρέμουλο) των άκρων
• έντονη εφίδρωση, υπερευαισθησία στη ζέστη
• αραίωση μαλλιών ή τριχόπτωση
• συχνές κενώσεις ή διάρροια
• άγχος, δυσθυμία, κατάθλιψη, ψυχολογική αστάθεια, δυσκολία συγκέντρωσης
• αϋπνία, διαταραχές ύπνου
• διαταραχές εμμήνου ρύσεως
• ελαττωμένη σεξουαλική διάθεση
• οστεοπενία, οστεοπόρωση
• δερματοπάθεια (κνήμες και στη ραχιαία επιφάνεια των ποδιών)
• βρογχοκήλη (διόγκωση λαιμού)

Η οφθαλμοπάθεια Graves ή θυρεοειδική οφθαλμοπάθεια υπολογίζεται ότι απασχολεί περίπου το 50% των ασθενών με αυτή νόσο. Μια αυτοάνοση φλεγμονή της περιοχής του οφθαλμικού κόγχου μπορεί να οδηγήσει σε:

• εξόφθαλμο – προπέτεια των ματιών
• ερεθισμό και ξηρότητα
• πρήξιμο και δακρύρροια
• φωτοευαισθησία
• πόνο στα μάτια
• αίσθηση ξένου σώματος
• θολή όραση
• διπλωπία (διπλή όραση)
• μείωση οπτικής οξύτητας / απώλεια όρασης

Η νόσος Graves μέσω  του προκαλούμενου υπερθυρεοειδισμού και της αύξησης του μεταβολισμού του οργανισμού, επιδρά βλαπτικά στα κάτωθι οργανικά συστήματα

• καρδιαγγειακό σύστημα
• μυϊκό σύστημα
• οστά
• νευρικό σύστημα
• γαστρεντερικό σύστημα
• αναπαραγωγικό σύστημα και γονιμότητα
• οφθαλμοί
• ψυχική σφαίρα

Στον υπερθυρεοειδισμό, η τιμή TSH (θυρεοειδοτρόπος ορμόνη, που παράγεται από την υπόφυση) μειώνεται σημαντικά και ο θυρεοειδής αδένας παράγει υπερβολικά αυξημένη ποσότητα θυρεοειδικών ορμονών Τ3 και Τ4.

Οι ορμονολογικοί δείκτες για έλεγχο υπερθυρεοειδισμού και νόσου Graves είναι:

• TSH: Χαμηλή ή μη ανιχνεύσιμη τιμή
• FT3, FT4 (Ελεύθερη Τ3 & Τ4): Αυξημένες τιμές συνήθως
• TSI (Θυρεοτρόπος ανοσοσφαιρίνη) : Αυξημένη
• anti–TPO, anti–Tg (Αντισώματα Θυρεοειδούς): Αυξημένα, ιδιαίτερα σε αυτοάνοσες μορφές

Για τη διάγνωση της νόσου Graves πραγματοποιείται

•  λεπτομερής λήψη του ιατρικού και κληρονομικού ιστορικού
• κλινική εξέταση του ασθενούς
•  ορμονολογικές εξετάσεις (όπως περιγράφηκαν)
• υπερηχογράφημα του θυρεοειδούς (αναγνωρίσει την πιθανή παρουσία όζων του θυρεοειδούς, λεμφαδένων, περιγράφει διαστάσεις του αδένα και ανατομικές σχέσεις αυτού)
• σπινθηρογράφημα του θυρεοειδούς (δείχνει τη λειτουργικότητα του αδένα)

Περίπου στο  ένα τρίτο των περιπτώσεων με νόσο Graves υπάρχουν ταυτόχρονα και θυρεοειδικοί όζοι (νόσος Plummer). Και τότε, μας απασχολεί, εκτός από την ορμονική δυσλειτουργία της Graves, τα πιεστικά φαινόμενα των όζων καθώς και το ενδεχόμενο μετάλλαξής τους σε κακοήθεια.

Σύμφωνα με νεότερες ιατρικές μελέτες η νόσος Graves μπορεί να συνοδεύεται με καρκίνο στο θυρεοειδή αδένα, πολύ πιο συχνά από ότι πίστευε παλαιότερα η Ιατρική επιστήμη. νεότερες ιατρικές μελέτες.

Επιστημονική έρευνα έδειξε πως το 7% των ασθενών με νόσο Graves πάσχουν ταυτόχρονα και από καρκίνο θυρεοειδούς. Το δε ποσοστό εμφάνισης καρκίνου ανέρχεται στο 23% στους ασθενείς με νόσο Graves και όζους θυρεοειδούς.

Η βλαπτική επίδραση του καπνίσματος στον θυρεοειδή σχετίζεται άμεσα με τον αριθμό των ημερήσιων τσιγάρων που κάνει ο ασθενής.

Τα επιστημονικά δεδομένα που δείχνουν ότι το κάπνισμα προκαλεί

• Διπλάσιο κίνδυνο εμφάνισης νόσου Graves, σε σύγκριση με τους μη καπνιστές
• Οκταπλάσιο κίνδυνο εκδήλωσης οφθαλμοπάθειας Graves, συγκριτικά με τους μη καπνιστές

Οι ασθενείς με υπερθυρεοειδισμό θα πρέπει να μεταβάλλουν τις διατροφικές τους συνήθειες, αποφεύγοντας την κατανάλωση συγκεκριμένων τροφών και ποτών:

• ψαριών και θαλασσινών, σούσι εξαιτίας της μεγάλης περιεκτικότητας ιωδίου
• αλατιού, καθώς περιέχει πολύ ιώδιο
• γάλακτος και γαλακτοκομικών προϊόντων γενικά
• καφέ, τσαγιού και όσων ροφημάτων περιέχουν καφεΐνη
• αλκοόλ

Πέραν της τροφής, αποφυγή πρόσληψης καφεΐνης και ιωδίου επιτυγχάνεται, αποφεύγοντας:

• φάρμακα για τον βήχα, αντιαρρυθμικά όπως αμιοδαρόνη
• σκιαγραφική ουσία σε αξονικές τομογραφίες
• ιωδιούχα αντισηπτικά (Betadine)

Σε ότι αφορά τη νόσο Graves και το κολύμπι στη θάλασσα, συστήνεται οι ασθενείς να ξεπλένουν καλά το σώμα τους με νερό βρύσης, αμέσως μετά το μπάνιο στη θάλασσα, ώστε να ελαχιστοποιείται η απορρόφηση Ιωδίου από το σώμα.

Η υπερλειτουργία του θυρεοειδή αδένα στη γυναίκα

• επηρεάζει τη γονιμότητα και τη δυνατότητα σύλληψης
• Στη δε κύηση μπορεί να προκληθεί αποβολή
•  προεκλαμψία στη μητέρα και καρδιακές διαταραχές
• πρόωρος τοκετός
• γέννηση λιποβαρούς νεογνού (χαμηλό σωματικό βάρος)
• υπερθυρεοειδισμός, ίσως και συγγενείς ανωμαλίες στο νεογέννητο

Είναι συνήθης η πρακτική, η πάσχουσα γυναίκα με νόσο Graves να υποβάλλεται σε επέμβαση θυρεοειδεκτομής, ώστε στη συνέχεια, χωρίς κινδύνους, να μπορεί να συλλάβει και να τεκνοποιήσει.

Ι. Αντιθυρεοειδικά φάρμακα & Β-Αναστολείς

Τα αντιθυρεοειδικά φάρμακα (προπυλθειουρακίλη, μεθιμαζόλη) στοχεύουν στο να μειώσουν την ποσότητα ορμονών που παράγει ο θυρεοειδής. Βοηθούν στον προσωρινό έλεγχο της πάθησης, αλλά δεν μπορούν να την θεραπεύσουν. Επιπλέον, δεν επιτρέπεται να λαμβάνονται για μεγάλο χρονικό διάστημα. Παρενέργειες αποτελούν εξάνθημα, ναυτία, έμετος, απώλεια γεύσης, πόνος στις αρθρώσεις, ηπατική ανεπάρκεια και μείωση του αριθμού των λευκοκυττάρων στο αίμα. Η λήψη τους εφόρου ζωής αντενδείκνυται, ενώ η διακοπή της συνοδεύεται από την υποτροπή της νόσου σε αρκετούς ασθενείς. Συχνά τα αντιθυρεοειδικά φάρμακα χορηγούνται ως προετοιμασία του οργανισμού, έως τη χειρουργική επέμβαση.

Οι β-αναστολείς (προπρανολόλη, ατενολόλη, μετοπρολόλη και ναδολόλη) στοχεύουν στο να περιορίσουν συμπτώματα, όπως η ταχυκαρδία, το τρέμουλο και το άγχος. Ωστόσο, δεν θεραπεύουν τη νόσο, απλά προσφέρουν μία παροδική ανακούφιση στον ασθενή, ενώ η νόσο εξακολουθεί να εξελίσσεται και να φθείρει τον οργανισμό.

ΙΙ. Ραδιενεργό ιώδιο

Η χορήγηση ραδιενεργού ιωδίου (Ι-131) στοχεύει στο να καταστρέψει τα υπερλειτουργούντα θυρεοειδικά κύτταρα και να συρρικνώσει κάπως τον αδένα. Τα συμπτώματα να υποχωρούν προοδευτικά μετά από εβδομάδες ή μήνες. Συχνά ωστόσο, οδηγεί στο αντίθετο ακριβώς αποτέλεσμα, καταστρέφοντας πλήρως τον θυρεοειδή και καθιστά μόνιμο υποθυρεοειδισμό Μερικές παρενέργειες είναι η εμφάνιση ή η επιδείνωση της οφθαλμοπάθειας και πόνος στον λαιμό. Η χορήγησή του συνεπάγεται την έκθεση του ατόμου σε υψηλή δόση ραδιενέργειας, ενώ αντενδείκνυται ως μορφή θεραπείας σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, εγκύους, όπως και σε ασθενείς με εξόφθαλμο που συχνά συνοδεύει τη νόσο, καθώς μπορεί να επιδεινώσει τον υπάρχοντα εξόφθαλμο. Μπορεί να απαιτηθούν επαναλαμβανόμενες συνεδρίες θεραπείας ραδιενεργού ιωδίου για τον τελικό έλεγχο του νόσου Graves

Εάν η νόσος δεν θεραπευτεί ή υπάρχει κακή ρύθμιση του υπερθυρεοειδισμού, μπορεί να οδηγήσει σε :

• καρδιακή ανεπάρκεια
• κολπική μαρμαρυγή
• βαρειά οστεοπόρωση
• σοβαρή θυρεοειδική οφθαλμοπάθεια, απώλεια όρασης
• εκσεσημασμένη βρογχοκήλη, πιέζουσα τραχεία, οισοφάγο κά
• Θυρεοτοξική κρίση (απειλητική για τη ζωή)
• Στα παιδιά επηρεάζει το ύψος, το ρυθμό ανάπτυξης και την εφηβεία

Η πιθανότητα υποτροπής (επανεμφάνισης στο μέλλον) της νόσου Graves μετά από θεραπεία με αντιθυρεοειδική φαρμακευτική αγωγή και ραδιενεργού ιωδίου είναι της τάξεως του 75% και 20% αντίστοιχα. Από την άλλη, το ποσοστό αυτό μετά μία ριζική ολική θυρεοειδεκτομή, από εξειδικευμένο χειρουργό, πέφτει κοντά στο 2%.

Η χειρουργική αφαίρεση του θυρεοειδούς θεραπεύει τη νόσο ριζικά, δίνοντας την οριστική λύση του προβλήματος.

✔  Στοχεύει στην πλήρη απομάκρυνση του ήδη κατεστραμμένου λειτουργικά θυρεοειδή αδένα.

✔  Απαλλάσσει τον ασθενή από μία ισχυρή φαρμακευτική θεραπεία με σημαντικές ανεπιθύμητες ενέργειες

✔  Απομακρύνει τον διογκωμένο αδένα, αντιμετωπίζοντας τα πιεστικά φαινόμενα στα γειτονικά όργανα.

✔  Δίνει λύση στο να αφαιρεθεί μία συνυπάρχουσα κακοήθη νεοπλασία.

✔  Απαλλάσσει οριστικά τον ασθενή από τα ενοχλητικά συμπτώματα, καθώς και από την ανάγκη συνεχούς, στενού εργαστηριακού ελέγχου.

✔  Συντελεί ταυτόχρονα στην θεραπευτική διόρθωση της οφθαλμοπάθειας.

✔  Μηδενίζει πρακτικά, σε καλά χειρουργικά χέρια, την πιθανότητα υποτροπής της νόσου.

✔  Εξασφαλίζει μία απόλυτα εύρυθμη λειτουργία του μεταβολισμού και εν γένει του οργανισμού του ατόμου, που απολαμβάνει μία φυσιολογική ζωή.

Η θυρεοειδεκτομή, αποτελεί την πιο ασφαλή επιλογή καθώς έχει αποδειχθεί ως η πιο αποτελεσματική για τις καταστάσεις αυτές.

 

Ο Δρ. Ευάγγελος Καρβούνης MD, PhD, FACS, είναι βραβευμένος ενδοκρινολόγος χειρουργός, Διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής Αθηνών και Fellow του American College of Surgeons και σήμερα εργάζεται ως Διευθυντής Χειρουργός Ενδοκρινών Αδένων στην Ευρωκλινική Αθηνών. Ο έμπειρος χειρουργός βρίσκεται στη διάθεσή σας για να σας λύσει κάθε απορία σχετικά με τη νόσο Graves και να σας προτείνει την κατάλληλη λύση θεραπείας για εσάς. Επικοινωνήστε σήμερα με τον γιατρό, είτε τηλεφωνικά είτε συμπληρώνοντας τη φόρμα επικοινωνίας, και προγραμματίστε την επίσκεψή σας για σωστή διάγνωση και εξατομικευμένη θεραπεία.